Reisverslag juni 2018, deel IIA: Wijnweekend Corsica

Juni 2018

Wijnweekend Corsica

Al jaren op de verlanglijst: wijnen van L'île de Beauté oftewel Corsica…. de wijnen intrigeren. Wanneer Marc, die eigenlijk vrijdag (29 juni) na laatste bezoek in de Beaujolais naar huis zal treinen om maandag weer op kantoor te zijn, ontdekt dat hij ook voor een relatieve fooi vanaf Lyon naar Bastia (Corsica) kan vliegen…, en maandag via Paris weer retour, begint het hart sneller te kloppen. Nu nog een programma maken, kijken of beoogde vijf producenten bereid zijn om hem op zaterdag of zondag te ontvangen. Dat zijn ze, pas de problème.

We waren er in 2007 kort voor een overzichtsproeverij in Ajaccio, Marc wandelde er een week in 2011, maar echt de boer op: nog nooit. Gangbare vliegtickets zijn prijzig, de (auto)reistijden op het eiland lang, alles kronkelt, je moet bergen over, je kunt zomaar op een kudde kuierende schapen stuiten, met een gemiddelde van 35 km/u mag je al blij zijn. Daarbij de (goede) wijnen zijn tamelijk kostbaar, waarbij ook nog eens komt dat de wijnboeren hier geen TVA (BTW) hoeven te af te dragen bij verkoop aan particulieren, zodat de export- en vastelandtarieven relatief hoog zijn. Want de eventuele korting gaat af van de particuliere prijs, niet van die ex-btw.

Vlucht naar Bastia duurt een klein uurtje, tel daar nog een uur vertraging (‘drukte luchtruim boven Marseille’) bij op. Om 17.00 precies in spiksplinternieuwe Clio richting Patrimonio, uitvalsbasis voor het weekend, met drie producenten op slipperloopafstand. Eerst 20 km noordwaarts naar het oude, maar nog steeds belangrijke havenstadje Bastia. Tientallen (Franse uitvinding?) rotondes verder, links omhoog, oversteken naar de westkant van het eiland, uur slingeren, eerst de Col de Teghime op, daarna er weer af. Corsicanen pezen, toeristen vrezen, op de smalle weg wordt ook in de talloze haarspeldbochten gewoon ingehaald. Een pittig parcours voor wie het niet kent, zeker in de ook hier aanwezige weekendspits. En opeens is daar bijna aan het eind van de afdaling - de zee is niet ver meer- Patrimonio, bekendste (ook een cru) wijndorp van het eiland. Rood komt van niellucciu (=sangiovese), droog wit van vermentino, zoet (versterkt wit) van muscat (Muscat de Cap Corse.) Veel grote, veelal historische namen hier: Arena, Leccia, Giudicelli, Orenga de Gaffory, Clos Signadore (van alle wel eens wijnen geproefd) hier op de Strada Vinaghjola (Route des Vins).

Golfe de Saint-Florent in avondlicht

Op aanraden van de eigenaresse van de plezierige chambre d’hôte Chez Jeanette ga ik (net op tijd, even later zijn alle tafels bezet) eten bij Bartavin, paar honderd meter hoger in het dorp: mooie wijnen, eerlijk eten, en hét terras om de zon onder te zien gaan in de Golfe de Saint-Florent. Gelijk een heerlijke patrimonio blanc op tafel, vermentino uiteraard. Dat stemt optimistisch: komt van Mathieu die zondag op het program staat. Bij weggaan doe ik de reus achter de bar, eigenaar Barth, de groeten van Jeannette. Hij kijkt me onderzoekend aan en schenkt zwijgend uit etiketloze literfles een glas huisgemaakte limoncello in. Krachtig spul.

De klei-kalk bodem van Patrimonio bij Nicolas Mariotti Bindi

Na wat onrustig inslapen (kinderdisco tot middernacht in het dorp vanwege laatste schooldag), verkwikt wakker, duik in piscine, een steil ommetje, en naar eerste afspraak op 20 minuten rijden, afdalen naar zee en bij toeristische badplaats Saint-Florent weer omhoog naar Cantina di Torra. Nicolas Mariotti Bindi, begin dertig, net vader, heeft al heel leven achter zich, onder meer een rechtenstudie in Parijs, tot hij opeens vanuit het niets een stem hoort die zegt: terug naar Corsica, je gaat wijn maken... Leert het vak in Patrimonio bij Arena en Giudicelli, wordt chef de culture bij Leccia, mag daar ook eigen wijn maken van ‘gegunde’ oude wijngaarden. We hebben thuis al twee wijnen geproefd, spectaculair mooi, maar (wel terecht) flink aan de prijs. Ook hier experimenten met amfora’s, van wit (vermentino) gaat de helft na jaar op fles, de rest rust nog jaar in grote amfora. Het verschil is groot, de eerste energiek op het fruit, de latere versie meer floraal, ingetogen. De familie die hier ooit in wijngrond heeft geïnvesteerd voor de oude dag van papa (gynaecoloog in Bastia) en toekomst van de dochter (oenologe in Toulouse), proeft mee. Voorheen gingen de druiven naar de coöperatie, nu worden ze (voorlopig apart) in deze kelder door onze jonge held gemaakt. Later komt er nog een wijnminnende touriste bij, radioloog uit Nice. Als de gynaecoloog hem met ‘collega’ aanspreekt. Reageert hij met vilein lachje: ‘il faut pas mélanger les torchons et les serviettes’. (je moet niet de theedoeken en servetten door elkaar halen…. Een theedoek is voor de armen, servet voor de rijken, de bourgeoisie). Medische hiërarchie. We gaan in 4-wheel de wijngaarden in, hotsen en klotsen over stenige hellingen. Wat Patrimonio onderscheidt van de rest van Corsica is vooral de bodem, weinig graniet hier, meer klassiek kalk-klei, met her en der ook schiste (leisteen), de nabijheid van zee is ook belangrijk (wind, afkoeling ’s nachts). Hoog liggen de wijngaarden niet, hooguit 150-200 m, wel pittige hellingen.

Privé-strandje bij  Saint-Florent

Het loopt al tegen enen, volgende afspraak is pas eind middag, is het wat koeler. Tijd voor een duik in azuren zee, om een beetje bij te komen van de lange proefweek, en wat bij te bakken… Helemaal alleen op ’t ‘geheime’ strandje dat ze me gewezen hadden. Heerlijk. Halfweg middag gaar en klaar, terug naar Patrimonio, waar ik de kelder binnenloop van oudste bio-domein van Corsica. Geen proeflokaal, alleen wat cuves, foeders en flessen. Plots staat een oud ogende baas achter me, gelige Gitanes (sigaret) in de mond, wat ik kom doen, ik stel me voor, zeg dat ik afspraak heb, hij haalt schouders op, wit en rosé 2017 zijn al op, en rood 2016 is gisteren gebotteld, dus niet goed te proeven. Allez, hij maakt toch een fles open: puur, tikje boers, stoer, krachtig, oprecht en verteerbaar, ware wijn… Ik mag een fles kopen, maar exporteren? Hij haalt zijn schouders op: ik verkoop alles hier aan de deur… Ik zie nu waar hij vandaan was komen sloffen: terras aan de overkant waar hij met handvol dorpsgenoten Frankrijk-Argentinië (WK) aan het kijken is, onderwijl met half oog eigen kelder in de gaten houdend. Ik schuif aan met Corsicaans biertje, spannende pot, men juicht niet na Franse doelpunten, een minzaam ‘bien joué’ kan er net af.

Liever geen export

Half zeven naar Muriel Giudicelli, la grande dame de Patrimonio, ook al op loopafstand. We kennen haar en mooie (dure) wijnen van beurzen, en steeds gezegd dat we eerst ter plekke wilde komen alvorens eventuele samenwerking aan te gaan. Nu is het zover. In het dorp alleen het proeflokaaltje. Eerst weer in 4x4 de wijngaarden doorhobbelen met partner Steph (die wijngaarden beheert) en naar de chai (bovengrondse vinificatie- en rijpingsruimte) in the middle of nowhere 5 km verderop. Geen vrolijke Frans, wel een aardige. Ik krijg tekst en uitleg, we proeven wat van vat en cuve zoals mooie rouge 2015 en prachtige pas in november (2017) geoogste, bij uitzondering onversterkte muscat. Nadat de (waak)honden te eten hebben gekregen, stuiteren we weer terug naar Patrimiono zelf om de wijnen op fles te proeven. Klein, fijn gamma (Demeter gecertificeerd), een fraaie witte patrimonio (vermentino), een rode (niellucciu) en drie varianten Muscat de Cap Corse. Maar ook prijzig, en toch iets minder avontuurlijk en energiek dan die van Nicolas vanochtend. Al bijna 21.00 tijd voor - mij van verschillende kanten als beste van Corsica aanbevolen- pizza en een huisgebrouwen biertje (Ribella) bij Libertalia Bistrot Tropical aan de overkant, heerlijke plek (grote tuin, informeel rommelig, joviale bediening), heerlijke pizza. Tegen tienen komt Nicolas, kind slapend op de arm, met vriend-collega Mathieu (morgenochtend op program) nog aanzetten, goede gelegenheid om met nog een biertje verder -wat meer privé- kennis te maken

.

Zondagochtend een dorpsbezoek aan de jonge président van de AOP Patrimonio. Mathieu heeft in 2012 met zijn (jongere) zusje de wijngaarden van ouders overgenomen, deels herplant, hoewel altijd bio door papa bewerkt, volgt officiële certificaat eerst in 2019. Twee soorten terroir. Een in binnenland, klei-kalk met leisteen soms, ander pal aan zee: op kalkrots. De witte is misschien wel mooiste 2017 van de streek, maar al uitverkocht...de twee rouges 2016 verschillen behoorlijk. Die van aan zee is frisser, energieker en bevalt het best. De Muscat de Cap Corse boeit minder, vindt ook hij. We rijden samen nog even naar de wijngaarden aan zee. Impressionant…

 Vermentino aan zee...

Na een strand-lunch-zwemstop, tijd om terug naar oostkant te slingeren en alvast nog 60 km zuidelijker te rijden, alwaar morgenochtend vroeg laatste afspraak, alvorens terug te vliegen. Veel vlakker daar (tot 15-20 km landinwaarts dan), wat saaier ook, grond is vruchtbaarder, hier komen de groenten, het fruit, de olijven en meer de wijnen voor alledag vandaan. Aan zee naast veel toeristen(zand)stranden, ook nog nauwelijks bezochte, want alleen klauterend te bereiken rotsbaaitjes. Maandagochtend voor het ontbijt waan ik me even Robinson Crusoe als ik me in volstrekte afzondering tussen de granietrotsen in zee laat zakken. Om half tien rij ik –een stuk landinwaarts- het terrein van Clos Canereccia op, het is al drukkend warm.

Meer kalk, minder klei daar aan zee bij de jonge Mathieu.

Christian Estève die we nog nooit ontmoet hebben (wel zijn wijnen thuis geproefd) en als een van de grootste talenten van Corsica wordt gezien, en alom als joviaal en energiek wordt omschreven, lijkt (me) niet in goede doen. Slaperig, prikkelbaar, onderuit gezakt aan de keukentafel, wordt ook voortdurend vanuit de wijngaarden gebeld omdat een van de tractoren kuren heeft. Hij biedt me een chocolatine en espresso aan. En zegt: we gaan eerst de wijngaarden in, dan snap je de wijnen beter. Vlakker hier dan in Patrimonio, makkelijk te mechaniseren, druiven gingen tot een paar jaar geleden naar de coöperatie, deel van de wijngaarden is opnieuw geënt, in de jaren zeventig-tachtig zijn massaal internationale druiven (merlot, syrah, chardonnay) aangeplant, denkend dat daar de toekomst van Corisca zou liggen…. Nu –alles is in omschakeling naar bio- heeft hij juist allerlei oude ‘vergeten’ rassen staan: bianco gentile, cargaghjolu, genovese, minustellu… . In de kelder naast betaalbare (helaas grotendeels al uitverkochte) goede, modern (maar wel met natuurlijke gisten) gemaakte basiswijnen in drie kleuren ook volop experimenten, noviteiten, een heel gamma aan op kleine (Franse) amfora’s (zonder sulfiet) gemaakte wijnen, vooral de twee witte zijn prachtig. Oenoloog Michel Guagnini proeft ook mee, innemende man, hij adviseert ook (niet) toevallig drie van de vier andere domeinen die ik heb bezocht. En dan is het half een… Hups, haasten richting aeroport (1.30 u rijden), nog iets eten onderweg, tanken… Bij tussenlanding in Parijs, een sms-bericht van Julie, zijn assistente: ik ben mijn proefboekje met daarin álle notities van afgelopen weken vergeten…. Oei. Suf, suf. Ne vous inquietez pas. Geen zorgen. Ze stuurt het meteen op. Merci Julie. Edoch: twee weken later: nog altijd niet ontvangen. Het duurt uiteindelijk drie weken... hopen dat wijn vandaar sneller arriveert.

Verschil moet er zijn...