Reis naar Veneto

November 2018

Uitzicht bij Monte dei Roari op het dorp Santa Lucia, met in de verte het Gardameer

Laatste week november een salto in Italië gemaakt . Het meest belangrijke, en de aanleiding voor de reis was het bezoek aan Alessia van Monte Dei Roari, bij het Gardameer. De reservering die we afgelopen jaar hadden gemaakt was snel uitverkocht en we zitten nu te springen om de oogst 2018. Zodra deze is gebotteld gaan we bestellen. Maar dan moeten de wijnen wel eerst, voor botteling, worden geproefd… Gelijk de andere adressen rondom aangedaan: de familie Pedrotti, Davide Vignato, Cantina Pizzolato én een klein beursje in Faenza. Het weekend daarop vond het tweejaarlijks congres over amforawijnen plaats, in Impruneta, net onder Firenze bij de terracotta bakker: Arte Nova. Tussendoor bezochten we Gabriele Buondonno en Firenze. Ik (TB) begin de reis met Paul Fonderie (Nastasta), halfverwege gaat hij terug naar Nederland en haal ik Marc op van het vliegveld in Bologna.

Alessia Bertaiolo en Paul Fonderie

Maandagochtend om 10.00 staan we bij Monte dei Roari in de wijngaarden. Alessia legt uit wat de bijzonderheid van de bodem hier is: fijn morenisch puin, met rolstenen, keien en minerale zouten. Het Gardameer ligt slechts op 4 kilometer afstand en tempert het klimaat. In het aanpalende wijngebied Lugana is de grond zanderig, en richting Soave vulkanisch.

Ze hebben slechts 14 hectare grond, waarvan 10 met wijngaarden beplant. Deze worden omzoomd door eikenbomen: roari in het plaatselijke dialect. Ze werken al langer biologisch en sinds een paar jaar ook biodynamisch. Ze zijn lid van de serieuze organisatie Renaissance des Appellations die ook hun wijn certificeert.

We bewonderen de oude stokken in de Sortie wijngaard, praten wat over koehoornpreparaten maar het is fris, het waait, het is de eerste koude dag van het jaar en we gaan snel de kelder in.

Tot nu toe verkochten ze een gedeelte van de oogst aan de handel, maar Alessia’s grote wens is alles zelf te bottelen, en daar wordt steeds meer gehoor aan gegeven. (Dank voor al jullie bestellingen). De kelder is tjokvol en puilt bijna uit. Alessia: ik ben bezig met een opslag voor de flessen, van het proeflokaal wil ik een vaten- en amforakelder maken, zodat we hier alleen de betonnen en roestvrijstalen cuves houden. Maar ik kom er maar niet aan toe

We beginnen – met hoge verwachtingen – met de Custoza 2018. Een fieldblend van garganega, malvasia, trebbiano en trebbianello. Deze laatste is een variant van de tocai, geeft fruit met een lange tros die vrij groen blijft en voor het typerende bittertje zorgt. De druiven worden allemaal met de hand geplukt, een klein gedeelte krijgt een korte schilinweking. Voor natuurlijke stabiliteit krijgt de wijn ook zijn appelmelkzuurgisting. De wijn is veelbelovend, ruikt naar wit fruit en lentebloemen. De smaak is rustig en zacht met in de ontwikkeling de mineraliteit waardoor alle wijnen van Roari gekenmerkt worden. Mmm molto bello. We moeten er helaas nog tot eind maart op wachten.

De 2018 Pinot Grigio Le Tre Rie is eerder geplukt, eerder klaar en kan dan ook eerder worden gebotteld. We verwachten hem eind januari te kunnen leveren. Hij is nu al fris en elegant, zuiver en fijn mineraal. Deze druiven krijgen geen schilinweking. We gaan verder met de Chiaretto van corvina en rosinella. Heel veel fruit in de geur, fijn elegant en rustig als de Custoza in de smaak. Dan volgt een vat met enkel corvina grosso voor de Bardolino, rondinella en rosinella zitten in een ander vat. De wijn is transparant paars-rood van kleur. Het lijkt wel een rode bourgogne. En zo smaakt hij bijna ook. Molto profumato: frambozen en specerijen, elegantissimo van smaak. Later, wanneer we de 2017 proeven, legt Alessia uit dat ze vlak voor de oogst nog een keer koehoornkwarts (501), en thee van kamille en eik sprayen wat het fijne aroma ten goede komt. We praten nog even over biodynamie. Zij werken samen met een groep wijnboeren in Piemonte.

Om alvast warm te draaien voor het pottenbakken straks in Toscane, rijden we ’s middags naar Faenza, bakermat van fijn geglazuurd aardewerk, het woord faience is hiervan afgeleid. Er is een kleine beurs met zogenaamde authentieke wijnen: Back to the Wine. De kwaliteit is er over het algemeen goed maar de prijzen schrikbarend hoog. Ik koop er een fles Siciliaanse grillo voor Marc waar ik 18 euro voor moet neertellen, als ik later thuis via de mail een bonnetje vraag blijkt hij voor 14 op het tarief te staan… En maakt de producent zich er vanaf door te zeggen dat hij zich vergist had. Tsja…

Giovanni Pedrotti laat de indrogende nosioladruiven voor de passito zien

Dinsdag gaan we noordwaarts, via de Brennero naar het Lago di Cavedine om de familie Pedrotti te bezoeken. Het is een warm en hartelijk weerzien.

De fijne morenische grond bij Roari komt oorspronkelijk van hier uit de bergen. Qua mineraliteit gaan we crescendo. Giovanni Pedrotti werkt traditioneel. In de zin van zoals er vóór de jaren 90 in Italië werd gewerkt. Daarna werd er de moderne oenologie ontdekt die vooral de witte wijnen wezenlijk heeft veranderd. Pedrotti's wijnen dragen naar Oostenrijks voorbeeld de naam van de druif. Tijdens de vinificatie krijgen de witte druiven een maand schilinweking. Het maakt de wijnen ronder en complexer. Behalve de druifeigen aroma’s worden ook die van (alpen-)kruiden, bloemen en fruit versterkt. De mineraliteit geeft ruggengraat en fraîcheur. We proeven van elke wijn een fles die net wordt geopend en een die al een week open is. De laatste presenteert zich beter, is complexer en eleganter. Er is er niet een vermoeid. De wijnen worden allemaal met weinig sulfiet gemaakt (40 mg/l totaal, 5 à 10) vrij. Giovanni: de schilinweking geeft de wijnen natuurlijke stabiliteit, maar ik doe het meer voor de smaak (rondeur, aroma) dan voor het natuurlijk werken. We eten met de familie (mama, zus, vrouw, en zoon van 3 maanden), inclusief tv op de achtergrond, in de warme gezellig keuken. Mijn wangen beginnen te gloeien van de kou buiten, de warmte binnen en welja ook een beetje van de inspanning en van de wijn. Maar we gaan door, we hebben vanmiddag bij Davide Vignato afgesproken, 133 kilometer zuid-oostwaarts.

Ijzer- en koperhoudende vulkanische grond in Gambellara

Het is al aan het donkeren als we in Gambellara aankomen. Davide staat erop om toch nog even de wijngaarden te laten zien. En de bijzondere bodem. Vulkanisch hier, ijzer- en koperhoudend. Maar wat vooral opvalt is de vorm: het lijkt wel of er bielzen opeengestapeld liggen. Davide legt uit dat de meeste van deze grond in de jaren dertig is weggehakt en verpulverd voor de aanleg van het spoor… In de wijngaard bestaat de onderlaag uit deze grond. In de toplaag is hij vermengd met klei. Wat ik aan snel aan mijn schoenen zie plakken… Nu heb ik een paar met een soort cementen kalk-kleimengsel uit Frankrijk, en een andere met vulkanische klei uit Italië….

Garganega voor passito bij Davide Vignato in de kelder

In de kelder bewonderen we de garganega die indroogt voor de passito. Daarna proeven we het hele gamma op fles, van mousserend via droog wit naar rood en zoet. Wij werken alleen met de droge witte Gambellara. Een loepzuivere, schone wijn, met laag sulfiet die wel wordt gefilterd. Daardoor is het geen ‘echte’ Vin Nature, daar is hij ook te beschaafd voor. Maar de smaak is verkwikkend mineraal-zilt en dorstlessend, nergens dominant. 

Het Palazzo degli Uffizi in Firenze

De volgende dag breng ik Paul naar het vliegveld in  Bologna en haal er Marc op. In afwachting van de beurs, hebben we nu anderhalve dag vrij, die we benutten om Firenze te zien. Gabriele Buondonno (Chianti) tipte ons voor het hotel en de restaurants. Donderdagavond dineren we met hem bij Enoteca Coquinarius. De sommelier Nicolà is een goede vriend van Gabri, we hebben een mooie, warme avond met heerlijk eten en een stuk of acht soorten wijn...

Diner met Gabriele Buondonno (midden) bij Enoteca Coquinarius in Firenze, rechts Nicolà de sommelier

Vrijdag rijden we, op weg naar Impruneta, langs de 'Casa vecchia alla piazza' en proeven daar 2017 en 2018 van vat. Beide anders, beide buonissimi en belovend, maar jong.

Congres over amfora's bij Arte Nova in Impruneta

Het verslag over de terracotta e vino congres van Arte Nova kunt u hier lezen.

Uitzicht bij Buondonno in Casavecchia alla Piazza in Chianti